• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
Üyelik Girişi
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam1
Toplam Ziyaret148682
TEMEL CİNSEL BİLGİLER (BASIC SEXUALITY)
Site Haritası
Takvim

Parafili Çeşitleri






BAZI PARAFİLİ ÇEŞİTLERİ

Doç. Dr. Ümit Sayın'ın Parafili-1 ve Derin Seks isimli kitaplarından alınmıştır...

Parafili[1]
 (paraphilia) Yunancadan  “para: ötesinde” ve “philia: sevgi, aşk” kelimelerinin birleştirilmesiyle oluşmuştur. Tanım olarak insan dışı objelerle, olağan ve normal dışı durumlarla ve kişilerle olan cinsel interaksiyondan haz almak anlamına gelir. Parafilik davranış (pedofili, zoofili, cinsel sadizm, eksibisyonizm gibi) illegal olabildiği gibi, tolare edilebilen bir davranış da olabilir (transvestizm). Hangi davranışların, hangi çizgiden sonra patolojik kabul edileceği konusunda bazı kesin sınırlar çizilmemiştir ve durum hala tartışmalıdır. Parafililerin taksonomisi de halen tartışma halindedir veya 549 çeşit parafili biçimi tanımlanmıştır (ilerdeki tabloda, bunların bir kısmı verilmiştir). Örneğin, homoseksüelite ve lezbiyenlik de bir zamanlar parafili olarak ele alınırken, bugün cinsel seçim olarak kabul edilmektedir. Benzer durum yumuşak BDSM için de mevcuttur. BDSM uygulayıcılarının büyük çoğunluğunun kendi rızaları ile bu işi yaptıkları, haz aldıkları, orgazm oldukları ve SUB’ların bu işe gönüllü olarak girdikleri ele alınırsa; karşıdakinin rızası olmadan yapılan yumuşak BDSM’in de homoseksüelite gibi, parafili sınıfından çıkarılması gerektiği tartışılmaktadır.
1981’de Amerikan Psikiyatri Dergisi parafiliyi şöyle tanımlamıştır:



    “tekrarlayıcı bir biçimde aşağıdaki unsurlara karşı cinsel fantezi, cinsel istek duymak ve cinsel aktivitede bulunmak”:
           
1.İnsan olmayan objeler (eşya, hayvan vb.).

2.Acı çeken ve kötü durumdaki (kendisi olsun, karşıdaki olsun) bir insan.

3.Çocuklar
               
4.İzin vermeyen, iradesiyle onaylamayan kişiler (zorla tecavüz, eksibisyonizm vb.)

 

 

DSM-IV

Teşhisi

DSM-5

Teşhisi

Tanımlar

ÖZET

FETİŞİZM

FETİŞİZM

BOZUKLUĞU

Canlı olmayan objelere cinsel yönelim gösterme ve bu nesnelerden cinsel haz duyma (ayak, kadın çamaşırı, deri, lateks, PVC fetişizmleri)

PEDOFİLİ

PEDOFİLİ

BOZUKLUĞU

Ergin olmayan erkek veya kız çocuklara karşı cinsel eğilim gösterme, çocuklarla cinsel ilişki isteği

CİNSEL

MAZOHİZM

CİNSEL

MAZOHİSTİK

BOZUKLUK

Cinsel haz almak için aşağılanma, dövülme, kırbaçlanma, bağlanma gibi submisif davranışlara ihtiyacı olma

CİNSEL

SADİZM

CİNSEL

SADİZM

BOZUKLUĞU

Bir insana acı vererek veya aşağılayarak, kişiliğini veya cinselliğini küçülterek cinsel haz alma sapışı

TRANSVESTİK

FETİŞİZM

TRANSVESTİK

FETİŞİZM

Karşı cinsel eşyaları veya çamaşırlarını cinsel nesne haline getirme

TANIMLAN-MAMIŞSA

DİĞER

TANIMLAN-MAMIŞSA

DİĞER

Spefisik olarak tanımlanmamış diğer sapmış davranışlar

DİĞER PARAFİLİ ÇEŞİTLERİNDEN BAZILARI

PARSİYELİZM

ZOOFİLİ

NEKROFİLİ

KLİSMAFİLİ

KOPROFİLİ

UROFİLİ

İNFANTİLİZM

TELEFON SAPIKLIĞI

EKSİBİSYONİZM

 

TECAVÜZ (BAĞIMLILIĞI)

PORNOGRAFİ BAĞIMLILIĞI

SEKS BAĞIMLILIĞI (Hiperseksüelite ve ESR’den ayrılmalıdır)

SÜREĞEN GENİTAL UYARILMA BOZUKLUĞU (Persistent Genital Arousal Disorder (PGAD) veya daha önceki ismiyle Persistent Sexual Arousal Syndrome (PSAS)-parafili kategorisinde ele alınmamaktadır)

DİĞER (Aşağıya bakınız)

 

Temelde varyasyonların, fantezilerin parafililerden ayrılmasında ve “bir cinsel davranışın sapış, anormal ve parafili sayılması için” son yıllarda psikiyatristlerin ve seksologların vardığı ortak görüş ve kriterler şöyledir:

 

PARAFİLİ VE CİNSEL SAPIŞ KOŞULLARI

1-Bu davranış uygulayan ve/veya uygulanan kişiye fizyolojik ve fizik zarar veriyorsa,

2-Bu davranış uygulayan ve uygulanan kişiye psikolojik zarar verip, travma oluşturuyorsa,

3-Bu davranış uygulayan ve uygulanan kişide ruhsal ve psikolojik bazı iç çelişkiler, travmalar oluşturuyorsa,

4-Bu davranış, kişinin günlük yaşantısına ve işine, arkadaşlıklarına, dostluklarına zarar veriyorsa,

5-Bu davranış biçimi, kişinin psikolojik sağlığına kronik olarak, süreğen zarar veriyorsa,

6-Olağan normal ve bilinen, doğal cinsel objelerde ve/veya cinsel haz nesnelerinde vazgeçilemeyen bir sapma ve cinsel yönelim karşı cinse değil de (karşı cins veya LGBT’de kendi cinsi) insan olmayan cinsel nesnelere yönelim varsa,

7- Olağan normal ve bilinen, doğal cinsel objelerde ve/veya cinsel haz nesnelerinde vazgeçilemeyen bir sapma ve cinsel gelişimini tamamlamamış insanlara ve/veya çocuklara kompülsif bir cinsel yönelim varsa,

8-Bu davranış obsesif kompülsif bir biçimde ve vaz geçilemez, kontrol edilemez bir biçimde tekrarlanıyora,

9-Kişi bu davranıştan başka hiçbir biçimde normal cinsellikten, karşı cinsle cinsellikten ve koitustan haz alamıyorsa; sadece obsesif kompulsif bir biçimde bu davranışı yaparak cinsel hazzı bu noktaya odaklamışsa, ve/veya kendisi bu durumdan rahatsızsa,

 Yukarıdaki ilk 7 durumdan en az biri veya daha fazlası; ve/veya 8 ve 9 nolu şıklar mevcutsa;  bu davranış biçimi cinsel sapma, parafili ve cinsel anomali, parafilik cinsel fonksiyon bozukluğu olarak kabul edilebilir.

 




2013’te yürürlüğe giren DSM-5’te BDSM için şöyle denmektedir:

"paraphilias are not ipso facto psychiatric disorders",
"a paraphilia that causes distress or impairment to the individual or harm to others".
 
Yani bu şu demektir. Eğer bir insanda stres, kişilik çelişkisi, psikolojik bozukluk oluşturmuyorsa ve o insanın yaşantısını olumsuz etkilemiyorsa yumuşak BDSM’in deviasyon ve sapış sayılıp sayılamayacağı hala tartışılmaktadır ama bugün için her türlü BDSM bir çeşit parafili kabul edilmelidir. Fakat yeni çıkacak DSM sınıflamalarında bu konuya daha yumuşak bakılacağı bu tartışmaların yoğunluğundan ortaya çıkmaktadır. BDSM ve onunla genelde bulunan tüm diğer parafililer (fetiş vb.) günün birinde kriminalleşebilir ve cinsel suça yönelebilir.
 
Şu anda parafili ve sapış kabul edilen bazı davranışlar şunlardır60:
 
EKSİBİSYONİZM (Göstermecilik)


Bunda cinsel obje sadece kendini teşhir etme eylemine odaklanmıştır. Eksibisyonistler ancak kendilerini teşhir ederek ve genital organlarını göstererek doyuma ulaşabilmektedirler; başka türlü koitusla veya cinsel ilişkiyle haz alamazlar.  Ama bu işi istemsiz ve normal insanlar üzerinde zorla ve aniden yapmaktan haz alırlar ve tek cinsel haz nesnesi bu davranış haline gelmiştir. Bu rahatsızlık daha ziyade erkeklerde görülür. Eksibisyonizm genelde erkeklerde 18 yaşından önce başlamakta ve 30 yaşlarına kadar sürmektedir. Burada önemli bir olgu seçilen kurbanın, isteksiz ve rızası olmadan, kendini göstermeye maruz bırakılmasıdır. Bir ölçüde sadizm öğeleri hâkimdir[2].

 
Normalde vücudunu göstermekten, teşhir etmekten haz alma kadınlarda var olan ve patolojik olmayan bir durumdur. Ama kadınların teşhirciliğindeki öğe beğenilme ve arzu edilme saplantısıdır. Bu durum narsistik kişilik bozukluklarında daha fazla görülür. Ama patoloji olarak kabul edilmemektedir.

 
Eksibisyonizm hukuki ve adli davalara konu olacağı için adli tıp açısından çok önemlidir. Fakat parasomnialar, çoğul kişilik bozukluğuyla görülen dissosiatif sendromlar, sexsomnialarda kişi bilincinde olmadan, uykuda veya rüya halindeyken bunu yapıyor ise, kendi iradesiyle yapmadığı için suçlu kabul edilmesi zordur (bakınız, parasomnia ve seksomnia bölümü).
 
 
 
 
PEODEİKTOFİLİ

Peodeiktokfili, penisin ve/veya ereksiyon halindeki penisin rızası olmadan kurbana gösterilmesidir. Eksibisyonizmin bir çeşididir.  

 
PEDOFİLİ

Ergen olmayan ve cinsel gelişimini tamamlamamış çocuklarla ilişki ve cinsel uyarım elde etmedir.  Pedofilide sadizm öğesi ve kurban seçme öğesi de hâkimdir. Kurban seçilen kişiden cinsel haz duyma ön plana çıkar. Yaş sınırları konusunda tartışmalar vardır. Fakat çocukları anlamadıkları bir biçimde taciz ederek haz alma tüm dünyada görülen bir cinsel sapış türüdür. Türkiye’de de yakınları tarafından taciz edilen çocuk sayısı az değildir. Çocuklarda cinsel taciz ve çocuklara yönelik herhangi bir cinsel aktivite patolojidir ve büyük suçtur.

 
Pedofilinin Latince’deki anlamı “çocuk aşkıdır”. Burada cinsel nesne şiddetli, tekrarlanır ve obsesif bir biçimde erginleşmemiş ve cinsel gelişimini tamamlamamış çocuklara yönelmektedir. Amerika’daki çocukların yaklaşık %20’si bir şekilde 18 yaşına gelene dek cinsel tacize uğramakta ve ağır psikolojik travmaya maruz kalmaktadır. Pedofili ve çocuk pornografisi tüm dünyada büyük suçtur. Pedofilikler genellikle, çocukları bu suça biraz da zorlarla ve kandırırlar; cezaevinden çıktıktan sonra da bu davranışı obsesif olarak sürdürenlerin oranı % 15-25 arasında değişmektedir. Bu parafili Adli Tıp ve hukuk açısından en önemli parafililerden birisidir.
 
 
 
İNFANTİLİZM


Pedofilinin bir çeşidi olan infantilizm’de daha ziyade infantil ve 5 yaşının altında çocuklara karşı büyük eğilim vardır. Bu da ağır ve obsesif kompülsif bir biçimde tekrarlanır bir davranış biçimidir.
 
CİNSEL SADİZM

Bir insana veya bir canlıya eziyet ederek veya onun üzerinde ağır kontrol kurarak, kurbanını aşağılayarak ve onun üzerinde her türlü kontrolü sağlayıp, bu şekilde haz alma biçimidir. BDSM (Sadomazohizm)  bölümünde bu konuyu inceledik. BDSM’in nerde yumuşak BDSM olduğunu, nerede patolojik sınırlar içine girdiğini ve nerede bir varyasyon olarak kaldığını saptamak bugün için çok tartışmalıdır.
 
CİNSEL MAZOHİZM


 Bir efendi veya güç tarafından kontrol edilmekten, kontrol altına girmekten, aşağılanmak veya cezalandırılmaktan (spanking, kırbaçlama, bağlama vb.) haz alma biçimidir. BDSM uygulayıcılarının çoğunun bu işi gönüllü yaptıkları, bundan haz aldıkları ve psikolojik bir zarar görmedikleri iddia edilmektedir. İradesiyle böyle bir cinsel aktiviteye girenlerin sapık sayılıp sayılmaması son yıllardaki ve DSM-5’teki görüşlere göre tartışmalı hale gelmiştir. Fakat genelde kabul edilen görüş mazohizmin ciddi bir psikiyatrik bozuklukla gelişen, ve/veya bir kişilik bozukluğunun da eşlik ettiği bir cinsel patoloji olduğu yönündedir. Gerek cinsel mazohizmde, gerekse cinsel sadizm’de çok ekstrem olgular yaşanabildiği için, bu ikisinin (BDSM) parafililer sınıflamasından çıkarılması zor görünmektedir.
 

 
BDSM (Bondage-Domination-Sadomasochism)

 
BDSM, Sadizm ve mazohizm için ortak kullanılan bir terimdir. Bazı durumlarda ve kişilerde aynı kişide hem sadizm, hem de mazohizm görülebilmektedir. BDSM (Bondage-Esaret; Domination –Dominasyon kurma-sadomazohizm anlamına gelmektedir) bugün pek çok Batı alt kültüründe görülebilen bir cinsel sapış biçimidir. Bunu uygulayan alt kültürler mevcuttur. Çok detaylı olarak BDSM bölümünde, açıklamaları yapılmış ve de uygulamalarına, nedenlerine ve nörofizyolojisine değinilmiştir.



ZOOFİLİ
 
Cinsel haz nesnesinin hayvanlara yönelmesi ve hayvanlarla yapılan cinselliğin haz vermesi şeklinde tanımlanan bir cinsel sapış türüdür. Oldukça patolojiktir ve tedavi edilmesi gerekir. Zoofilinin ihtiyaç nedeniyle, küçük yerleşim bölgelerinde Türkiye’de sıklıkla yaşandığı iddia edilmektedir. Hayvan pornografisi ve zoofili Adli Tıp açısından suçtur. Genelde zoofilikler daha ziyade ulaşabildikleri hayvanları kullanırlar ve bunların çoğu evcil hayvanlardır. Tedavi edilmesi güç bir cinsel sapıştır.
 
FETİŞİZM


Cinsel haz nesnesinin insandan ziyade bazı objelere yönelmesidir. Ama fetişizm’de normal insanla olan ilişkiden farklı olarak sadece bir obje ile (örneğin ayakkabısı, iç çamaşırı vb.) cinsel tatmin sağlama ve başka türlü cinsel olarak uyarılamama söz konusudur. Normalde, modadan tutun da, erotik sanat fotoğrafçılığına kadar pek çok yerde çeşitli fetiş objeleri ve öğeleri cinsel çekimi artırmak için kullanılmaktadır. Patolojik fetişizmde tüm cinsel haz nesnesi, başka bir obje haline gelmiştir. Fetişizmin türlü biçimleri türemiştir. Deri fetişizmi, lateks, PVC fetişizmi ve kauçuk fetişizmi, ayakkabı fetişizmi, lingerie (seksi çamaşır)  fetişizmi vb. Burada özellikle temel cinsel nesne cansız bir obje veya kıyafet haline gelmekte ve normal cinsel eylem, koitus reddedilmektedir. Genellikle fetişizm, BDSM ile birlikte görülür. Pek çok BDSM uygulayıcının deri, kauçuk, lateks gibi eğilimleri zamanla ortaya çıkmaktadır. Bazen fetiş objesi canlı bir nesnenin (örneğin kadının) herhangi bir organı da olabilmektedir; erkelerde ayak fetişizmi en çok görülen sapış türlerinden birisidir.
 

TRANSVESTİK FETİŞİZM


 Karşı cinsin elbiselerini giyerek ve karşı cinsin rolünü oynayarak cinsel haz nesnelerini olmadığı cinsel kişiliği (gender identity) kaydırmaktır. Bu da bir cinsel sapıştır, ama artık homoseksüelite bir cinsel seçiş kabul edilmediği için, transvestizme pek çok toplumda tolere edilmektedir. Transvestizmin Batı psikiyatrisinde parafili sınıflamasına sokulup, sokulmaması gerektiği tartışmalıdır.
 


FRÖTTERİZM (Sürtünmecilik)

 Sürtünmeden cinsel haz almak olarak tanımlanmaktadır ve sanılandan çok daha fazla görülen bir sapış biçimidir. İçinde BDSM öğeleri de içerir. Habersiz veya çaresiz kurbana cinsel organını sürtme şeklinde yapan kişi, bunu bir alışkanlık haline getirir ve bir süre sonra obsesif ve kompülsif bir biçimde bu hareketi tekrarlar bu eylemi yapmadan cinsel hazza ve cinsel doyuma ulaşamaz.
 
 
 
VOYÖRİZM

 Röntgencilik olarak tanımlanabilecek olan bu deviasyon türü aslında, pek çok insanda az miktarda vardır. Porno film izlemek de aslında bir çeşit voyörizmdir. Ama patolojik hale gelmesi için tek haz nesnesinin bu olması, obsesif bir biçimde tekrarlanıyor olması ve sadece bundan haz alıp, orgazm oluyor olmak gereklidir. Ayrıca bu durum insanda iç çelişkiler ve psikolojik kötü etkiler de yaratıyor olmalıdır. Genelde Voyöristler, hiç haberi olmayan kişileri, gizlice gözlemekten hoşlanırlar.  Bunun için ortam hazırlarlar.
 

NEKROFİLİ

Ölü sevicilik anlamına gelen Nekrofili, ender görülen bir cinsel sapış türüdür. Nekrofilikler, ölmüş bedenle cinsel ilişkiye girerler. Bazı seri katiller de kurbanlarını öldürdükten sonra onlarla cinsellik yaşadıkları için, kriminoloji açısından çok dikkat edilmesi gereken bir cinsel sapıştır. Genelde silik kişilikli, anti-sosyal, psikopatik kişilik bozukluklarında ortaya çıkabilir; ama hiçbir psikiyatrik bozukluğu olmayan kişide de rastlanabilir.
 

Mısır toplumu gibi bazı kültürlerde, Nekrofilik öğeler içeren kanunlar dahi çıkarılmıştır; devrik diktatör Mursi’nin döneminde karısı öldükten sonra 6 saat daha cinsel ilişkide bulunulmasının dine uygun olduğu konusunda fetvalar çıkarılmıştır. Şu anda Mursi devrildikten sonra bu fetvaların bir geçerliliği kalmamıştır. Nekrofili ciddi bir patolojidir, çünkü nekrofilik cinsel isteklerini genelde canlı ve normal objelere yöneltmez; sadece ölülerden hoşlanır ve ölülerle cinsel ilişkiye girmeye çalışır. Bu nedenle cinayet işleyenler ve kadınları öldürdükten sonra onlarla koitus yapanlar da az sayıda değildir. Adli tıp açısından çok önemli ve dikkat edilmesi gereken bir patolojidir.
 

KOPROFİLİ

Koprofili feçesten hoşlanma ve onu cinsel nesne haline getirme anlamına gelir. Genellikle mazohizm ve sadizmle birlikte görülür.

 

UROGLANİ

Uroglani,  idrardan ve idrar yapılmasının izlenmesinden duyulan cinsel uyarılmaya verilen isimdir. Bu sapış da BDSM içinde çok yaygındır.
 

PARSİYELİZM

Parsiyalizm fetişizmin bir çeşididir. Parsiyalizmde cinsel nesne kadın veya erkek vücudunun bir parçası haline gelir. Genelde erkeklerde daha sık görülen “kadın ayağı ve ayakkabısı” fetişizmidir. Parsiyelizm de bazı fetişizm türlerinde olduğu gibi genelde mazohizmle birlikte görülür. Burada hasta kişi kadının herhangi bir vücut parçasını obsesif bir biçimde arzular hale gelir. Bu ayak, bacak, el vb. olabilir. Genelde bir koitus ve sevişme ve normal cinsellik amacı olmadan bu fetiş temel haz nesnesi ve tatmin nesnesi haline gelir. Çocukluk dönemlerindeki cinsel travma veya şartlanmışlıklarla ilgisi olduğu düşünülmektedir.

 

TECAVÜZ (RAPE)

Adli Tıp açısından suç teşkil eden temel “cinsel tacizin” en ileri ve en aşırı bölümü olan tecavüz bir insanla zorla, şiddet kullanarak ve rızası dışında cinsel ilişkiye girmek veya penis veya başka bir cismi zorla, ve kadının-erkeğin iradesi dışında genital organlarına (vajina veya anüs) sokmak anlamına gelir ve büyük bir insanlık suçudur; ceza hukukunda cezası da çok büyüktür. Ayrıca o insanı bilinçsiz, eylemsiz (incapacitated) hale getirerek de yapılan koitus veya cinsel eylem tecavüze girer.

Avrupa’da en fazla tecavüz İsveç’te görülmektedir; insidansı 100 000’de 69’dur[3].  Bu tecavüzlerin % 70’ine yakını Müslüman ülkelerden göç etmiş mülteciler tarafından yapılmaktadır.  Dünya’da en fazla tecavüz en gelişmiş ülkeler olan ABD, İsveç, Fransa, Kanada, İngiltere, Almanya gibi ülkelerde gerçekleşmektedir;  tecavüz suçunun işlenmesi konusunda bu ülkeler ilk 10’a girmektedirler[4].  İsveç, Norveç, Finlandiya’da son yıllarda tecavüz olguları çok artmıştır ve bunu genellikle gerçekleştiren kültürler Somali, bazı diğer Afrika ülkeleri ve Suriye’den gelen mülteci genç erkeklerdir.
 

Tecavüz sonucu WHO (Dünya Sağlık Teşkilatı) Raporlarına göre şu etkiler gelişebilir[5]:
  • Jinekolojik bozukluklar ve hastalıklar
  • Üreme bozuklukları
  • Cinsel fonksiyon bozuklukları
  • İnfertilite
  • Pelvik İltihaplar
  • Cinsel fonksiyon eksikliği, anorgazmi, dispareni
  • Cinsel yolla bulaşan hastalıkların geçişi, HIV/AIDS
  • Yaralara bağlı komplikasyonlar ve ölüm
  • Depresyon
  • Kronik ağrı
  • Ağır travma
  • Post-travmatik stres bozukluğu (PTSD)
  • İstenmeyen hamilelik
  • Sağlıksız kürtaj
 

Tecavüz ve tecavüzden haz almak en önemli ve en ileri parafililerden birisidir.
Temelde ağır sadist öğeler içerir ve bazı kişilik bozuklukları, psikiyatrik bozukluklarda bu parafili öne çıkabilir. Sadist yapıdaki erkeklerde bu parafili görülebilir. Tecavüzcülerin çoğunda kriminal geçmiş, alkol kullanımı, madde kullanımı da mevcuttur.
 




Tecavüzcünün Genel Ortalama Profili[6]
 

Yapılan pek çok uluslararası kombine istatistik tecavüzcülerin genel yapısı ve profili hakkında benzer sonuçlar ortaya koymuştur:

 
  • YAŞ: % 75’i 25 yaşın altında, % 80’ni 30 yaşın altında; sadistik vakalardan 30’un üzerinde
  • CİNSİYET: Genellikle erkek
  • IRK: Çoğunlukla siyah ırk (hapisteki tecavüzcülerin % 75-90’ı zencidir. İkinci ırk ise Müslüman  Araplar ve Müslüman göçmenlerdir.  % 25’i bıçak kullanır; çoğu silah kullanmaz
  • FİZİKSEL YAPILARI: 1, 75-1,90 metre boyunda; 86-120 kg ağırlığında, kaslı ve atletik bir vücut yapısına sahip; koyu renkli
  • SINIF: Çoğunluğu çok fakir sınıflardan ve varoşlardan gelir; ailelerinde instabilite vardır; çocukluk travmaları ve kötüye kullanıma, tecavüz, veya terkedilmiş olma anamnezleri vardır
  • IQ: Çoğunluğunun IQ’su normal ve 90-110 civarındadır.
  • EĞİTİM:  Tipik olarak lise mezunudurlar; okulda disiplin problemleri olmuştur; pornografiye ilgileri fazladır; pornografi bağımlısı olanlar vardır
  • İŞTEKİ DURUMLARI: Çoğunluğu kadınlarla aynı yerde güvenilir bir biçimde çalışırlar; kendine güvenleri yoktur; tecavüzcülerin yarısının yapabileceği bir işi yoktur ve işsizdirler.
  • KRİMİNAL GEÇMİŞ: Çoğunda önceki bir ceza ve hapis geçmişi vardır; çoğunlukla alkol tüketimine bağlı gelişen olaylarda cezalar almışlardır.
  • YAKALANMA: Genellikle düşüncesizce ve dikkatsizce kurbanları üzerinde ipuçları bırakırlar (sperm, saç, kıl, elbise parçası, DNA örneği alınabilecek numuneler) ; polisle oyun oynarlar ve onlara tecavüzü itiraf ettirebilmek çok zordur; onlara göre hakları olan çok doğal bir davranışı yapmış gibilerdir
  • UYUŞTURUCU/ALKOL: Çoğunun yoğun alkol tüketimi ve uyuşturucu kullanım geçmişi vardır.
  • MENTAL: Çoğunluğunda anti-sosyal ve psikopatik, borderline kişilik bozukluğu vardır. Kendini normal algılar ve tecavüzü en tabii hakkıymış ve çok normalmiş gibi algılar.
  • Tecavüzcülerin önemli bir kısmına serum serbest testosteron miktarında artış bulunmuştur ve bu artış farmakolojik olarak tedavi edilebilir





SEKS BAĞIMLILIĞI, HİPERSEKSÜELİTE, ESR
NEMFOMANİ, SATRİYASİS


Seks bağımlılığı, hiperseksüelite ve nemfomani kavramları hakkında halen tıbbi literatürde bile ciddi kavram karışıklığı (kaosu) vardır. DSM-5’te bile bu karışıklık çözülememiştir. Nemfomani, seks bağımlılığı için eskiden kullanılan bir psikiyatri terimiydi. Ama eski ve yeni tanımlarla ilgili arada nüanslar vardır. Her hiperseksüel seks bağımlısı değildir. Seks bağımlılığı ile nemfomani birbirlerine çok yakın kavramlardır. DSM-5, 2013 yılında hiperseksüel bozukluk diye yeni bir kavram tanımlamak istemiş ama bunu ortaya koyan Martin P. Kafka’nın tezleri çürütülmüştür. Örneğin, Martin P. Kafka’nın ortaya attığı HDSI kriterlerine göre, haftada 9’dan fazla orgazm olan kadınların hasta ve seks bağımlısı sayılması tezi çok tartışılmıştır[1].




 
ESR Kavramı[2]:

 
ESR (Artırılmış Cinsel Doyum, Expanded Sexual Response) kavramı 2000’li yıllarda ortaya atıldı. Bu kitabın yazarı da uluslararası bilimsel platformlarda ESR’nin, Patricia Taylor ile birlikte ilk tanımını geliştirenler ve tıbbi literatüre sokanlar arasındadır[3]. ESR’in Türkçe ve İngilizce tanımlarını burada tekrarlayalım:


 
The Definition of ESR:  Being able to attain long lasting and/or prolonged and/or multiple  and/or sustained orgasms  and/or status orgasmus that lasted longer  and  more intense than the classical orgasm patterns defined in the literature.

 
ESR’nin Tanımı: Literatürde tanımlanmış klasik orgazm paternlerinden farklı olarak daha şiddetli ve uzun gelişen, süreğenleşen ve/veya uzatılmış ve/veya status orgasmusa dönüşebilen ve/veya art arda birçok kez gelen orgazm yaşayabilme yeteneğine ESR (Artırılmış Cinsel Doyum-Expanded Sexual Response) adı verilir.


 
ESR geliştirebilen kadınlarda temel karakteristik özellikler ilk saptamada şunlardır. Her ESR kadında aşağıdaki tüm özelliklerin bulunması gerekmez, bir veya birkaç özellik de olabilir.


1) ESR-Kadınları hem klitoral, hem de vajinal orgazm olabilmektedirler.

2) ESR-Kadınları bileşke orgazmı olabilmektedirler (bileşke orgazmları hem vajinal, hem klitoral orgazmın aynı anda gelişmesidir).

3)  ESR-Kadınları art arda orgazm olabilmektedir. Bunlar art arda klitoral orgazmlar, art arda vajinal orgazmlar ve çoğul bileşke orgazmlarıdır.

4) ESR kadınları literatürde tanımlanmış klasik orgazm paternlerinden farklı olarak daha şiddetli ve uzun gelişen, süreğenleşen ve/veya uzatılmış ve/veya status orgasmusa dönüşebilen ve/veya art arda birçok kez gelen orgazm yaşayabilme yeteneğine sahiptirler.

5)  ESR kadınlarının bazıları status orgasmus adı verilen bir fenomen yaşayabilme şansına sahip olmaktadırlar.

6) ESR kadınlarının pelvik taban kasları (PC-Kasları, Aşk kası) çok güçlüdür ve bu kasları hazlarını ve orgazmlarını modifiye etmek için kullanabilmektedirler.

7) ESR kadınlarının libidoları ve cinsel istekleri çok yüksektir.

8) ESR kadınlarının büyük bir kısmı G-Noktası orgazmı diye bir fenomen tanımlamaktadırlar.

9)  ESR kadınlarının bir kısmı erkeklerdeki gibi ejakülasyon olduklarını, vajinalarında erkek semenine benzer bir sıvının geldiğini söylemektedirler.

10) ESR kadınlarının gelişmiş ve artmış bir cinsel zihin/vücut kompleksleri vardır.

11)   ESR kadınlarının ESR-olmayan kadınlara göre çok daha güçlü bir fantezi dünyaları vardır ve çok sık fantezi kurarlar.

12) ESR kadınları, ESR olmayanlara göre daha fazla mastürbasyon yapmaktadır.

13) ESR kadınları uzatılmış ve artırılmış orgazm sırasında farklı bilinç haline girdiklerini tarif etmekte ve bu bilinç hallerinin detaylarını anlatabilmektedirler.

14) ESR kadınları genital bölgelerinde klitorisin haricinde başka uyarılabilir ve orgazmı tetikleyebilir erojen noktalar olduğunu kabul etmektedirler.

15)  ESR kadınlarının diğer kadınlarla kıyaslandığında daha zengin, mutlu, tatminkâr ve haz dolu bir cinsel yaşantıları vardır.

16) ESR kadınları “Uzatılmış, Genişletilmiş ve Artırılmış Orgazm” (Expanded Orgasm) isimli bir fenomeni yaşayabilmektedirler.




 
Seks bağımlılığı ise tekrarlayıcı ve obsesif bir biçimde cinsel ilişkiyi yaşamayı birlikteliğinde getiren bir parafili türüdür. Daha çok kadınlarda ve daha az sıklıkla erkeklerde de görülür. Seks bağımlısı kadın genellikle bir çeşit erkek delisidir ve kendini kontrol edemez. Her gördüğü erkekle birlikte olmak ister ve bundan rahatsızdır. Bu kişi cinsellik sırasında orgazm olabilir veya olmayabilir. Bazen anorgazmik kadınlarda da sıklıkla seks bağımlılığı görülebilmektedir. Seks bağımlıları genelde orgazm olurlar ve bu orgazm onlara yetmez ve sürekli hemen, hemen hergün defalarca orgazmı sürdürmek isterler. Libidoları çok güçlüdür. Bu, erkekte de kadında da,  kandaki artmış serbest testosteron oranına da bağlı olabilir. Çok fazla ve süreğen olarak her gün veya iki günde bir defalarca mastürbasyon yapabilirler. Herkesle cinselliği yaşamak isterler, herhangi bir ayırım yapmazlar ve bu kontrol edilemez, obsesif bir biçimde devam eder, onlarda büyük ruhsal çelişki, psikolojik problemler, depresyon yaratsa da bu davranışlarında ve haz alma dürtüsünden vaz geçemezler. Seks bağımlılığı genellikle obsesif kompülsif nevroz, mani, bipolar bozukluk, bazen şizofreni, madde bağımlılığı gibi durumlarla birlikte görülebilir. Ayrıca narsistik kişilik bozukluğu, psikopatik kişilik bozukluğu, anti-sosyal kişilik bozukluğu gibi kişilik bozukluklarında da seks bağımlığı bazen görülebilir. Seks bağımlılığının ve nemfomaninin farmakolojik tedavisi bugün için hem psikiyatrik ilaçlarla, hem de libidoyu azaltıcı ilaçlarla mümkündür.
 


Seks bağımlılığı ve Nemfomani, hiperseksüelite ve ESR[4] (Expanded Sexual Response)
ile aynı şey değildir ve birbirlerinden çok farklılardır. Hiperseksüellerde libido fazladır, ama kendilerini kontrol edebilirler, poligamik yaşamaları zorunlu değildir; tek eşli ilişkilerde de tatmin olabilirler, mutlu olabilirler, sadece mastürbasyonla bile rahatlayabilirler. Erkek delisi değillerdir. Farklılıkları ve fanteziyi sevmelerine rağmen kendilerini kontrol edebilirler. Hiperseksüeller seksi ve cinselliği, uyarılmayı ve orgazmı severler; genellikle her cinsel ilişki veya yakınlaşmada 10’dan fazla orgazm olurlar. Hiperseksüellerin içinde ESR olanlar da vardır. Ama, hiperseksüellerin ve ESR’lerin, seks bağımlılarından ve Nemfomanlardan temel farkları şunlardır:


  • Hiperseksüeller ve ESR kadınlar seksi, cinsel hazzı ve orgazmı severler ama nemfoman ve seks bağımlıları gibi kontrolü kaybetmezler.
  • Cinsellik hiperseksüel ve ESR kadınlar için önemli olmasına rağmen her şeyin önüne geçmez ve nemfoman ve seks bağımlıları gibi erkek delisi değillerdir. Genelde uzun süreli bir partner bulup monogamik yaşamayı tercih ederler; içlerinde poligamik olan da vardır. Nemfomanlar ve seks bağımlıları ise kendilerini kontrol edemeden, pek çok erkekle (bazen de her önüne gelen erkekle) yatarlar ve cinsellik yaşarlar. Bunu obsesif kompülsif bir biçimde tekrarlarlar. Bu kendilerinde ve çevrelerinde ciddi sorunlara neden olur.
  • Cinsellik, hiperseksüel ve ESR kadınlarında önemlidir, ama her şeyin önüne geçmez; obsesif kompülsif olarak tekrarlamazlar; bu eylem onlarda çelişki, ruhsal bozukluk oluşturmaz; ilişkilerine, iş yaşantısına ve psikolojilerine zarar vermez.
  • Poligamik veya monogamik yaşayan hiperseksüel ve ESR kadınlar vardır. Ama bunlarda cinsellik ne kendilerinde, ne de karşılarındaki insanda fiziksel, fizyolojik veya psikolojik zarara neden olmaz.
  • Bir hiperseksüel kadın ESR olabilir veya olmayabilir. Ama seks bağımlıları bir türlü ne kadar cinsellik yaşasalar ve orgazm olsalar da tam anlamıyla doyuma ulaşamazlar; doyumsuzdurlar. Hiperseksüel ve ESR kadınlar cinsel doyuma ulaşırlar ve cinsellikte rafrakter dönemleri vardır. Nemfoman kadınlar ise genellike orgazma ulaşamazlar ve cinsel tatmini sürekli yeni cinsel nesnelerde ve yeni erkeklerde ararlar.
 

Seks bağımlığı, daha çoğunlukla kadınlarda ortaya çıkmasına rağmen, erkeklerde de görülebilir. Erkeklerdekine SATRIYASIS denir (Satir kelimesinden gelmekte). Seks bağımlısı erkekler sürekli hayat kadınları ile birlikte olurlar. Ayrıca tecavüzcüler, seri katiller içinde de seks bağımlısı olan çok erkek vardır. Seks bağımlılığı, bazen birlikteliğinde pornografi bağımlılığını da getirir.


 
NEMFOMANİ


Nemfomani eski bir psikiyatrik sözcüktür, artık pek kullanılmamaktadır. Nemfomani, seks bağımlılığına çok benzer. Ama aralarındaki temel fark nemfomani genelde bir psikiyatrik bozukluğun tezahür etmesiyle kendini gösterebilir. Seks bağımlıları çoğunlukla orgazm olabildikleri ve seksten çok haz alıp, beyindeki dopaminerjik sistemleri onları bir bağımlı haline getirirken; nemfomanlarda anorgazmi vakaları da görülebilir, ya da Nemfomanlar kolay kolay orgazm olamayan kadınların arasından da çıkar ve tatmin olamayan nemfomanlar sürekli cinsel tatmin aradıkları için her önüne gelenle birlikte olabilirler. Cinsel tatmin olamadığı ve orgazmı yaşayamadığı için, sürekli cinsel nesne ve partner değiştiren nemfomanlar çoktur. Nemfomanlar da kendilerini kontrol edemezler ve sürekli önlerine gelen erkeklerle yatabilirler. Onlarda da cinsellik ve cinsel tatmin bir saplantı haline gelebilir. Akut manide, bipolar bozuklukta, anti-Parkinson ilaç kullanımında (L-Dopa, Madopar), şizofrenide vb. nemfomani görülebilir. Nemfomani bazı kadınlarda tedavi edilebilir.
 

PORNOGRAFİ BAĞIMLILIĞI


Pornografi bağımlılığı daha çok erkeklerde görülebilmesine rağmen, bazen kadınlarda da görülebilir. Seks bağımlılarında da görülebilen bir parafilidir. Burada bahsedilen süreğen olarak günde 3-4 saat sürekli pornografi izlemek ve/veya pornografi eşliğinde sürekli mastürbasyon yapmaktır. Pornografi bağımlıları bunu engelleyemezler ve internet bağımlıları gibi, süreğen psikolojik akardengelerini (hemeostasis) kurmak için hergün veya iki günde bir pornografi izlemek zorundadırlar. Orgazm ve cinsel tatmin buna eşlik edebilir veya etmeyebilir. Pornografi bağımlılığı, daha sonra tecavüz ve tacizciliğe dönüşebileceği için Adli Tıp açısından önemlidir. Ama çoğu pornografi bağımlısının kimseye zararı yoktur.
 
SÜREĞEN GENİTAL UYARILMA SENDROMU
(PSAS-PGAD)


Parafili olup olmadığı tartışmalıdır. Başlangıçta parafili sayıldıysa da daha sonra parafili olmadığı anlaşılmıştır. Persistent genital arousal disorder (PGAD), persistent sexual arousal syndrome (PSAS) olarak da bilinir. PGAD’da aniden gelen, süreğen ve kalıcı, kontrol edilemeyen genital uyarılma oluşur; genelde buna art arda orgazmlar eşlik eder. Bu bir çeşit orgazmik epilepsidir (sara); spontan olarak PGAD-PSAS hastası uyarılmaya ve art arda orgazm olmaya başlar. Günde 50-200 arasında orgazm olanlar vardır; hasta bu spontan ve epileptik orgazmları frenleyemez ve durduramaz. Bu durumda bir süre sonra hoşlanamaz ve rahatsız hale gelir. İlk kez, 2001 yılında Dr. Sandra Eliblum tarafından tanımlanmıştır. Erkeklerdeki PRİAPİSM’e (süreğen ereksiyon halinde kalma) benzer bir durumdur.
 


PGAD-PSAS’ta bazen çok şiddetli gelişebilir; orgazm bazen olursa hasta rahatlayabilir. Bazen orgazm olmakta güçlük olur, sürekli uyarı olur ve pelvis kanlanması olur. Aniden gelir ve hastanın sosyal hayatını bozar, hasta bir işte çalışamaz hale gelir. Spontan orgazmlar art arda gelince, hasta ne yapacağını şaşırır ve genellikle tuvalete gider; ama kendiliğinden orgazm olmayı durduramaz. Bu durum bir süre sonra hastaya ağrı vermeye başlar. Farmakolojik olarak tedavi etmek biraz güçtür. Cerrahi tedaviler önerilmektedir.
 

VAMPİRİZM

Kan görmek, kan içmek ve kan akıtmaktan cinsel haz duyan kişilerde görülen bir tür sapıştır. Bu sapışa sadizm eşlik edebilir veya etmeyebilir.
 

HEMATOLAGNİ

Kana bakmaktan veya kan içmekten hoşlanmayla birlikte görülen bir sapış türüdür. Vampirizme benzer. Kan her ikisinde de cinsel haz nesnesi haline gelmiştir ve kanlı görüntüler, kan, bu insanlarda cinsel uyarıma yol açar. Büyük olasılıkla çocuklukta veya gençlikte yaşanmış olan bir travma da olabilir Vampirizmin ve Hematolagni’nin kökeninde.
 

CANNABALİZM (YAMYAMLIK)

Cannabalizm veya Yamyamlık, bazı kültürlerde ve kabilelerde var olan bir davranıştır. Ama günümüzde sadistik bir davranış olarak algılanabilir, çünkü cannabalistlerde insan eti yemeğe karşı bir cinsel uyarılma da gelişmiştir. Çok ender görülen bir kriminal davranıştır. Bazı seri katillerde, cinayetten sonra kurbanlarının vücutlunun bazı parçalarını yedikleri rapor edilmiştir.
 

EROTİK ASFİKSASYON

Erotik Asfiksasyon genellikle erkeklerde görülen bir sapış türüdür. Bu kişiler, boyunlarının bağlanmasından veya asılmaktan cinsel haz duyarlar. Bunun şah damarların (carotis) yanından geçen vagus kafa çiftlerinin uyarılmasıyla gelişme olasılığı da vardır. Vagus uyarılınca, parasempatik deşarj nedeniyle ereksiyona neden olur. İktidarsız (impotent) erkeklerde de görülebilir; ereksiyon olmak için kendilerini asarlar. Bu sırada boğulan, ölen çok fazla kişi adli tıp kitaplarına geçmiştir. Ölüme, intihar sürü verilmiş bir duruma veya cinayete söz konusu olabileceği için adli tıp açısından önemli bir parafili türüdür.
 

PİKERİZM

Genellikle BDSM’de var olan bir davranış biçimi olan pikerizm sivri bir nesne ile çivi ile enjektör iğnesi ile bıçak veya benzeri şişler ile kurbanın vücudunda küçük delikler açmak ve kanatmaktan cinsel haz almaya verilen isimdir. Çok tehlikeli boyutlara varıp, kurbanın vücudunu yaralayabilir veya kurbanı öldürebilir. Bunu uygulayan parafilik fark etmeyebilir bile. Bazı cinayetler ve işkence olgular böyle oluşmaktadır. Tehlikeli bir parafilidir ve adli tıp açısından çok önemlidir. BDSM’i uygulayan alt gruplar içinde bu davranışa sahip pek çok sadist ve bundan hoşlanan pek çok mazohist mevcuttur.
 

PODOFİLİ

Ayak sevicilik anlamına gelen podofili bir çeşit parsiyalizm ve fetişizmdir. Genellikle erkeklerde görülür ve bu erkekler, mazohisttirler; ama cinsel nesne kadın ayağına yönelmiştir. Normal cinsel ilişki veya normal cinsellik yaşayamazlar. Sadece cinsel tatmini bu fetişleriyle sağlayabilirler.
 

SALİROFİLİ
Salirofili, genellikle erkeklerde görülür; sadistik bir davranış biçimidir. Kurbanlarını kirletmekten, üzerlerine toprak, çamur, pislik ve mürekkep atmaktan hoşlanırlar. Bundan uyarılırlar. BDSM’in parçası olarak da çok yaşanır.
 
Diğer Parafililerin bazıları aşağıdaki tablolarda da ele alınmıştır.
 


BİR ZAMANLAR PARAFİLİ VE CİNSEL SAPIŞ OLARAK NİTELENEN AMA ARTIK MODERN BİLİME GÖRE
PARAFİLİ VE CİNSEL SAPIŞ OLMADIĞI KABUL
EDİLEN DAVRANIŞLAR

 
Bazı toplumlara ve kültürlere veya dini sistemlere göre bazı cinsel davranışlar yüzyıllar boyu sapış ve patoloji olarak ele alınmışlardır. Bazı kültürlere ve toplumlara göre koitusun haricindeki, üremeye yönelik olmayan pek çok eylem cinsel sapış ve parafili idi; bu görüşler bilimsel kanıtlarıyla son 50 yılda tamamen değişmiştir. Modern cinsel terapiye göre aşağıdaki davranışların cinsel sapış ve parafili OLMADIĞI modern psikiyatri ve cinsel terapi, modern seksoloji tarafından kabul edilmektedir:
  • Öpüşmek
  • Derin Öpüşmek (French kissing)
  • Okşamak ve sevişmek
  • Oral Seks (Fellasyo ve Kunilingis)
  • Fantezi kurmak
  • Cinsel varyasyonlar
  • Mastürbasyon (19. Yüzyılda mastürbasyonun doktorlar tarafından sapış ve patoloji olduğuna inanılıyordu)
  • Orgazm (19. Yüzyılda Avrupa ve Amerika’da kadınlarda orgazmın patoloji ve histeri olgusu olduğuna inanılıyordu; hatta kadınlardaki orgazm olgusuna “paroksismal histeri” ismi verilmişti[5])
  • Anal Seks-Sodomi (Bu konu Batı’da parafili olarak kabul edilmemesine karşın, Türk toplumunda kültürel olarak tartışmalıdır)
  • Farklı cinsel pozisyonlar (Katoliklik inancına göre yüzyıllar boyu misyoner pozisyonun haricinde koitus yapmak günahtı)
  • Erkeklerde homoseksüelite
  • Kadınlarda lezbiyenlik
  • Biseksüelite
  • LGBT
  • Çoğul ilişki
  • Vibratörlerin ve vaybların haz ya da orgazma erişmek amacıyla kullanımı (Vibratörler, vayblar ve cinsel oyuncaklar son 120 yıldır, Batı’da, Avrupa ve Amerika’da cinsel terapide başarıyla kullanılmaktadır)
  • Farklı cinsel oyuncakların haz amacıyla kullanılması
  • Açık saçık konuşmak
  • Aşk sözcükleri fısıldamak, sevişirken konuşmak
  • Poligami ve poliandri
  • Uzatılmış cinsellik ve uzatılmış koitus (Eski Katolik inançlarına göre koitus çok kısa sürdürülmeli ve sadece üreme amaçlı olmalıydı, uzatılmış koitusa izin yoktu)
 


[1] Sayin HÜ and Kocatürk A. Expanded sexual response in the human female: The mechanisms of expanded orgasms in women (Review). Proceedings of  NACS-2012-Helsinki Conference, Helsinki-Finland, (4-7 October, 2012) Proceedings Book 2012; pp: 147-163, 2012.

[2] Sayin HÜ. Doors of female orgasmic consciousness: New theories on the peak experience and mechanisms of female orgasm and expanded sexual response. (Research and Review) NeuroQuantology, 10 (4): 692-714, 2012. ●  Ümit Sayın. Artırılmış Cinsel Doyum: ESR, Kadınlarda Ultra Orgazm, İstanbul: Tantra Akademi/Onur Yayınları, 2012. • Ümit Sayın. 100 Soruda Resimli Neo-Tantra, İstanbul: Tantra Akademi/Onur Yayınları, 2013 ●   Ümit Sayın. Cinsellikte Farklı Boyutlar, Derin Seks. İstanbul: Tantra Akademi Yayınları, 2. Basım, 2. Cilt (880 sayfa), 2014.

[3] Ümit Sayın and Marjo Ramstadius. Expanded Desire: The Main Parameters and New Definitions of Enhanced and Expanded Sexual Response (ESR).33rd NACS Conference 2011, Oslo-Norway, Nordic Association for Clinical Sexology 33rd Congress Abstract Book (33):21, 2011.  ●  Ümit Sayın. Altered states of consciousness occurring during expanded sexual response in the human female: preliminary definitions. Neuroquantology;  9 (4):882-891, 2011.

 

[4] Sayin HÜ. Doors of female orgasmic consciousness: New theories on the peak experience and mechanisms of female orgasm and expanded sexual response. (Research and Review) NeuroQuantology, 10 (4): 692-714, 2012. ●  Ümit Sayın. Artırılmış Cinsel Doyum: ESR, Kadınlarda Ultra Orgazm, İstanbul: Tantra Akademi/Onur Yayınları, 2012. • Ümit Sayın. 100 Soruda Resimli Neo-Tantra, İstanbul: Tantra Akademi/Onur Yayınları, 2013 ●   Ümit Sayın. Cinsellikte Farklı Boyutlar, Derin Seks. İstanbul: Tantra Akademi Yayınları, 2. Basım, 2. Cilt (880 sayfa), 2014.

[5] Bu konuda gerçek bir hayat hikayesini ve 19. Yüzyılda bir doktorun hayatını anlatan “HYSTERIA” filmini izleyin. Bu filmde 19. Yüzyıl’da Amerika’da konuya nasıl bakıldığını bu film güzel işlemiştir.





[1] James Morrison. DSM-5 Made Easy. DSM-5’i Kolaylaştırıcı Klinisyenler için Tanı Rehberi. Çev. Muzaffer Şahin, Hanife Uğur Kural, İstanbul: Nobel Yayınları, 1. Basımdan Çeviri, 2016. ●  Ertuğrul Köroğlu. DSM-5 Tasnı Ölçütleri Başvuru El Kitabı. Amerikan Psikiyatri Birliği (APA). Ankara: Boylam Psikiyatri Enstitüsü, Hekim Yayın Birliği, 2014.  ● Kring AM, Johnson SL, Davison G, Neale J. Abnormal Psychology (Anormal Psikoloji). Çev. Ed. Muzaffer Şahin. İstanbul: Nobel Yayınları, 2015.

 

[2] James Morrison. DSM-5 Made Easy. DSM-5’i Kolaylaştırıcı Klinisyenler için Tanı Rehberi. Çev. Muzaffer Şahin, Hanife Uğur Kural, İstanbul: Nobel Yayınları, 1. Basımdan Çeviri, 2016. ●  Ertuğrul Köroğlu. DSM-5 Tasnı Ölçütleri Başvuru El Kitabı. Amerikan Psikiyatri Birliği (APA). Ankara: Boylam Psikiyatri Enstitüsü, Hekim Yayın Birliği, 2014.  ● Kring AM, Johnson SL, Davison G, Neale J. Abnormal Psychology (Anormal Psikoloji). Çev. Ed. Muzaffer Şahin. İstanbul: Nobel Yayınları, 2015.

[5] Krug (2002). Rapport mondial sur la violence et la santé (PDF). Genève: Organisation mondiale de la santé. ISBN 92-4-154561-5.